Na Hemelvaart, 416-417
Eigenliefde was de oorzaak van de eerste val van de mens. Want als hij zichzelf niet zo had liefgehad en als hij God boven zichzelf had gesteld, zou hij God wel altijd onderdanig zijn gebleven; hij zou dan niet van gedachten zijn veranderd, om Gods wil te verwaarlozen en zijn eigen wil te doen. Want dat is eigenliefde: zijn eigen wil willen doen. Stel Gods wil boven die van u: leer uzelf liefhebben door uzelf niet lief te hebben! Want om inzicht te krijgen in de ondeugd van de eigenliefde, zegt de apostel Paulus: "Er zullen mensen zijn die zichzelf beminnen". Is het niet zo, dat wie zichzelf liefheeft, opgaat in zichzelf? Want met het verlaten van God begint hij zichzelf lief te hebben, en door zijn liefde te geven aan wat buiten hem is, raakt hij verwijderd van zichzelf; en wel in die mate, dat dezelfde apostel die zei: "de mensen zullen zelfzuchtig zijn", er aanstonds aan toevoegde: "en geldzuchtig". Gij ziet dus dat gij buiten uzelf zijt geraakt. Gij zijt begonnen uzelf lief te hebben; blijf bij uzelf als gij kunt, Wat gaat gij buiten zoeken? Heeft het geld u werkelijk rijk gemaakt, minnaar van het geld? Gij zijt iets gaan liefhebben buiten u maar gij zijt uzelf kwijt geraakt. Als dus de liefde van een mens van hem uit naar dingen gaat buiten zichzelf, begint hij samen met die ijdelheden weg te kwijnen, en zijn krachten in zekere zin kwistig uit te putten. Hij raakt helemaal op, verspeelt alles, wordt arm, hoedt de zwijnen; en zwoegend als zwijnenhoeder, komen dan zijn herinneringen boven en zegt hij bij zichzelf: "Hoeveel dagloners van mijn vader eten in overvloed en ik verga hier van de honger? Wat wordt dan, als hij dat zegt, verhaald over die verloren zoon zelf, die verder alles verbraste met slechte vrouwen, die alles wilde bemachtigen wat zijn vader zo goed voor hem bewaarde; die over alles vrij wilde beschikken, die dat alles verkwistte, die tenslotte haveloos was? Wat wordt dan over die zoon gezegd? "Hij kwam tot zichzelf. Als hij tot zichzelf is gekomen, dan was hij van zichzelf weggegaan. Omdat hij van zichzelf was vervreemd en van zichzelf was weggegaan, keert hij eerst terug tot zichzelf, om daar terug te keren, waar hij van zichzelf was vervreemd. En wat zei hij? "Ik zal opstaan en weer naar mijn vader gaan." Door van zichzelf dus te vervreemden was hij van zijn vader vervreemd; hij was vervreemd van zichzelf, hij was weggegaan van zichzelf naar datgene wat buiten hemzelf was. Hij keert terug tot zichzelf en gaat naar zijn vader, waar hij zich helemaal veilig weet. Als hij dus was weggegaan van zichzelf en van hem van wie hij was weggegaan, dan moet hij nu zichzelf verloochenen door terug te keren tot zichzelf om zo naar de vader te gaan. Wat betekent nu dat hij zichzelf moet verloochenen? Laat hij niet groot gaan op zichzelf maar weten dat hij mens is. Laat hij zich onderwerpen aan zichzelf maar niet aan wat beneden hem is. Laat hij zich onderwerpen aan zichzelf om zich te hechten aan God.